Nowa polska szkoła plakatu

7 lipca 2017, Jacek Górecki

Kultura

„Polski plakat” po drugiej wojnie światowej, przez niemal trzy dekady przeżywał prawdziwy renesans. Było to jedno z najważniejszych pojęć w sztuce w XX wieku, rozpoznawalne na całym świecie. Dziś ta zapomniana i zlekceważona przez kolejne dekady dyscyplina sztuki powraca za sprawą nowego pokolenia. Pokolenia, które nie tylko zaczęło się snobować na Polską Szkołę Plakatu, ale też tworzyć jej zupełnie nowy rozdział. Przyglądamy się temu odrodzeniu.

Nie można tytułem wstępu nie zacząć od początków, od Henryka Tomaszewskiego – ojca chrzestnego tego zjawiska, które z miejsca stało się objawieniem na świecie. Momentem przełomowym dla Polskiego plakatu było nagrodzenie Tomaszewskiego, aż pięcioma nagrodami na Międzynarodowej Wystawie Plakatów w Wiedniu w 1948 roku. Wyróżnienia otrzymały następujące plakaty filmowe: Baryłeczka, Ludzie bez skrzydeł, Obywatel Kane, Niepotrzebni mogą odejść oraz Symfonia pastoralna. Plakaty ilustrujące filmy, spektakle teatralne, festiwale, wystawy czy inne wydarzenia były wówczas dopełnieniem lub zupełnie odrębnym komentarzem artysty na otaczającą go rzeczywistość. Warto właśnie dodać, że plakaty tworzyli artyści: malarze, architekci, designerzy czy graficy. Do czołówki należeli m.in.: Jan Młodożeniec, Franciszek Starowieyski, Jan Lennica czy Waldemar Świerzy.Do dziś Polska Szkoła Plakatu uznawana jest na świecie jako jedna z najważniejszych w tej dyscyplinie sztuki. Nierzadko nasz plakat wykorzystywany był przez artystów z innych dziedzin, chociażby przez Rei Kawakubo, która dla Comme des Garcons wielokrotnie projektowała kolekcje ubrań z nadrukami z plakatów Tomaszewskiego. Także jego syn, grafik Filip Pągowski współpracował z Comme des Garcons, odpowiadając za ikoniczny symbol marki, czyli serduszko z charakterystycznymi oczami. Dziś nowe pokolenie powraca do dobrego designu, dobrej sztuki, którą bez wątpienia był nasz plakat. Przyglądamy się temu zjawisku i przybliżamy, następców Tomaszewskiego, Starowieyskiego czy Świerzego. Oto oni!

Krzysztof Iwański

Nagradzany za swoje prace od Biennale w Katowicach, po Tajwan, Rosję, Stany Zjednoczone czy Japonię. Rocznik 1985. Skończył łódzką Akademię Sztuk Pięknych na Wydziale Grafiki i Malarstwa. Jego plakaty to połączenie harmonii i eksperymentu. Cechujące się zabawą z topografią i oryginalnym zestawianiem kolorów. To Iwański właśnie stworzył świetne plakaty z okazji uroczystego pokazu filmu Człowiek z żelaza Andrzeja Wajdy oraz plakat z okazji święta polskiego kina na tegoroczną edycję festiwalu filmowego w Cannes.

Bartosz Kosowski

Absolwent filologii angielskiej na Uniwersytecie we Wrocławiu oraz Wydziału Grafiki na Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi. Jeden z najczęściej nagradzanych na całych świecie twórców polskiego plakatu. Regularnie publikuje swoje prace w magazynach takich jak m.in.: The New Yorker, The New Republic, Gazeta Wyborcza, Twój Styl czy 11 Freunde. Amerykanie zakochali się w jego pracach, szczególnie w nagrodzonych przez Stowarzyszenie Ilustratorów w Nowym Jorku plakatach do Lolity Stanleya Kubricka oraz okładce magazynu Time, która przedstawiała Władimira Putina w kominiarce moro.

Maks Bereski

Maks Bereski, twórca projektu Plakiat wydaje się najbardziej nawiązywać do Polskiej Szkoły Plakatu. W jego pracach możemy odszukać nawiązania chociażby do Henryka Tomaszewskiego czy Franciszka Starowieyskiego. To hołd dla designu lat 50. i 60. Prace które tworzy to w głównej mierze alternatywne plakaty filmowe. Zdarza mu się także projektować dla teatrów czy innych instytucji. Jak sam się przyznaje projektuje masowo plakaty do filmów, bo kino jest dla niego wszystkim.

Homework

Homework, czyli Joanna Górska i Jerzy Skakun to duet tworzący obecnie najbardziej rozpoznawalne plakaty. Ich prace są dziś jednymi z najbardziej charakterystycznych w tej dziedzinie sztuki, szczególnie minimalistyczna seria plakatów do klasyki kina, powracającej na ekrany oraz znane nie tylko z warszawskich ulic – plakaty do głośnych i ważnych spektakli Teatru Powszechnego.

Dawid Ryski

Ilustrator, grafik, z wykształcenia architekt krajobrazu oraz muzyk, podpisujący się swoim nazwiskiem lub występujący pod pseudonimami. Rocznik 1982. Najbardziej znaną serią jego prac są plakaty muzyczne, w których skład hołd swoim ulubionym artystom. Jak podkreśla, najbardziej interesują go detale. W 2014 roku wystawę jego plakatów można było podziwiać w Galerii Mekam w Stambule. Prace Ryskiego publikowane były m.in.: w Dużym Formacie, Przekroju czy Wprost.

Aleksandra Niepsuj

Nagradzana na całym świecie, jedna z najważniejszych graficzek młodego pokolenia. Skończyła Akademię Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi, studiowała także w Portugalii na Escola Superior de Artes et Design de Matosinhos oraz Faculdade de Belas Artes da Universidade w Porto. Jej prace to charakterystyczne, pełne humoru, łączące różne style, od prostych ołówkowych kresek po kolaże. Plakaty Niepsuj jeżdżą już po wystawach na całym świecie, a to zaledwie rocznik 1986.

Jan Bajtlik

Time, The New York Times czy Courrier International to tylko wybrane międzynarodowe tytuły, które zaprosiły do współpracy Bajtlika. Doktorant na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Jest także wykładowcą w prestiżowej PJATK. Rocznik 1989. W jego pracach najbardziej widoczny jest kolor, to on nadaje im znaczącego charakteru. Plakaty artysty brały udział już w ponad stu wystawach grupowych na całym świecie, jedną z indywidualnych wystaw plakatów była ta w Cite internationale des arts w Paryżu.

Patryk Hardziej

Ilustrator i grafik z Trójmiasta, to właśnie tam skończył gdańską Akademię Sztuk Pięknych. Właściciel pracowni specjalizującej się w plakatach tworzonych metodą sitodruku. W jego plakatach możemy bardzo mocno zauważyć inspiracje komiksami. Autor publikacji Polskie Znaki Graficzne wydanej przez wydawnictwo Karakter, a także pomysłodawca i kurator 2. Ogólnopolskiej Wystawy Znaków Graficznych. Przygotowywał projekty dla Pawilonu Polskiego na Biennale Architektury 2016 w Wenecji, a także takich jak marek jak chociażby BMW, Coca-Cola, Adidas czy Amnesty International.