Litwa na talerzu

12 lipca 2017, Michał Głombiowski

Podróże

Tutejsza kuchnia nie podbiła całego świata. Ale to nie znaczy, że nie jest warta zainteresowania.

O kulinarnych tajnikach Litwy wiemy niewiele. Być może skubnęliśmy kiedyś sękacza na Wielkanoc lub podjedliśmy trochę litewskiego chleba z kminkiem. Tymczasem kuchnia naszych wschodnich sąsiadów ma sporo atutów. Opiera się na dwóch filarach: jest minimalistyczna (standardem jest ograniczanie produktów do maksymalnie trzech i nie mieszanie tłuszczów różnego pochodzenia) sezonowa. Wiosną i latem jada się tu sporo mleka, warzyw, jagód, grzybów, ryb i dań mącznych. Jesienią i zimą Litwini stawiają na mięsa, zboża i rośliny strączkowe. Zwyczaje kulinarne różnią się też nieco zależnie od regionu. Jest jednak kilka specjałów, których możesz spróbować na całej Litwie:

  1. Kindziuk

Wędlina z wieprzowego żołądka faszerowanego siekanym lub mielonym mięsem, sucha i aromatyczna. Jej produkcja trwa minimum dwa miesiące. Produkt znajduje się na liście unijnej, szukaj więc kindziuka oznaczonego symbolem gwarantowanego wyrobu.

2. Ser twarogowy

W najbardziej znanej wersji podawany jest jako produkt suszony, często z dodatkiem kminku, czosnku albo mięty. Można go jednak jeść również, gdy jest świeży – np. z miodem – lub go upiec bądź uwędzić.

3. Kwas chlebowy

Jest tak popularny, że sprzedaje się go nawet z cysterek krążących po ulicach. Przyrządzony na bazie sfermentowanego chleba ma przyjemny zapach, zaspokaja pragnienie, dodaje energii i potrafi zaspokoić głód. Choć uważa się go za napój bezalkoholowy, tradycyjny kwas zawiera do 1.2 proc. alkoholu.

4. Czarny chleb żytni z kminkiem

Na przestrzeni wieków był podstawą litewskiego menu. Szukaj tego przygotowanego wedle dawnych receptur. Powinien być pieczony w piecu opalanym drewnem (jego nagrzewanie trwa ponad 2 godz.), a wcześniej dobrze wyrobiony i pozostawiony do wyrośnięcia na min. 10 godz. Po upieczeniu, chleb jest nawilżany, a skórka smarowana smalcem lub olejem.

5. Chłodnik

To prawdziwy smak litewskiej kuchni. Przyrządza się go z gotowanych buraków, ogórków i szczypiorku, zalanych chłodnym kefirem. Przed podaniem zupa musi odstać kilka godzin w chłodzie. Serwuje się ją posypaną koperkiem, z jajkiem na twardo oraz gotowanymi ziemniakami. Uwaga – Litwini podają je na osobnym talerzu i raczej nie mają zwyczaju wrzucać ich do zupy.

6. Cepeliny

W Polsce znane jako kartacze. Głównym ich składnikiem są gotowane i surowe ziemniaki, mięso (zwykle wieprzowe), smażony boczek z cebulą jako omasta oraz spora ilość ziół (z majerankiem na czele). Potrawa smaczna i niezwykle sycąca.

To oczywiście tylko początek. Będąc na Litwie, rozejrzyj się też za kugelisem (babką ziemniaczaną), vederaiem (kiszką ziemniaczaną), kastinysem (postnym daniem na bazie śmietany), stuliśćcem (drożdżowym ciastem z makiem), sękaczem oraz miodami pitnymi i nalewkami (ze słynną Trejos Devynerios na czele).