Filozofia kaizen w odchudzaniu – czego możemy nauczyć się od Japończyków?

25 lipca 2017, Monika Gabas – dr Lifestyle

Styl życia

Lubimy swoją polskość. Może na co dzień trochę się z siebie śmiejemy (że Grażynki, że cebula, że parawaning, że Janusz załóż białe skarpetki do sandałów!), ale jesteśmy dumni z naszej tradycji i kultury. Kochamy naszą historię, przysłowia, złote myśli i… Kuchnię. Na szczęście tym artykułem nie próbuję Was namówić do zamiany schabowego na sushi. Pochylimy się za to nad skrawkiem japońskiej filozofii kaizen, czyli strategii, której Japonia zawdzięcza swój nieustanny rozwój i potęgę.

Kaizen to japońskie słowo o podwójnym znaczeniu, które oznacza „poprawę, polepszenie, zmianę na lepsze” lub odnosi się bezpośrednio do filozofii biznesowej, polegającej na ciągłym polepszaniu, poprawianiu procesu zarządzania z uwzględnieniem wdrażania technik biznesu, mogących zoptymalizować działanie przedsiębiorstwa. Stoi w opozycji do zautomatyzowanego, tradycyjnego podejścia do produkcji masowej – stawia na świadomość działań oraz ciągłe zaangażowanie w autoobserwację i wdrażanie zmian dostosowanych do aktualnych przeszkód, ale i możliwości.

Filozofia kaizen w biznesie zakłada:

  1. Analizę bieżących procesów i definiowanie problemu
  2. Poszukiwanie jego przyczyn
  3. Opracowanie rozwiązania
  4. Testowanie rozwiązania, poszukiwanie nieprawidłowości
  5. Opracowanie nowej metody, kolejne testy, kontrolę
  6. Standaryzację i stabilizację nowo opracowanej metody

A gdyby tak spojrzeć na powyższe podpunkty przez pryzmat popularnego stwierdzenia, że „ludzkie ciało to ogromna fabryka”? Celem optymalizacji uczynić sposób odżywiania, jego wpływ na zdrowie i nasze samopoczucie? Gdyby bodźcem do wprowadzenia zmian była utrzymująca się zbyt długo nadwaga i chęć powrotu do prawidłowego stanu rzeczy?

Filozofia kaizen w odchudzaniu

  1. Analiza bieżących procesów i definiowanie problemu – obiektywne spojrzenie na swoją sylwetkę i dopuszczenie myśli, że o kilku kilogramach nadwagi można było mówić dziesięć kilo temu. Co istotne, obiektywne, nie znaczy „surowe”, nie zawiera w sobie oceny ani ładunku emocjonalnego. Polega na stwierdzeniu mierzalnego faktu
  2. Poszukiwanie jego przyczyn – można powiedzieć, że przyczyną tycia jest jedzenie spożywane w zbyt dużych ilościach, jednak częściej jedzenie jest również tylko skutkiem „czegoś”. Im bliżej definicji faktycznej przyczyny się znajdziesz, tym większe Twoje szanse na skuteczne odchudzania
  3. Opracowanie rozwiązania – opracowanie realnej strategii, możliwej do wdrożenia w jak najkrótszym czasie, zindywidualizowanej i dopasowanej do Twoich zasobów (czas, sprawność fizyczna, priorytety)
  4. Testowanie rozwiązania, poszukiwanie nieprawidłowości – obserwowanie nastawienia i reakcji organizmu na wprowadzane zmiany, szczególnie w kwestii intensywności treningów i wielkości porcji posiłków (w pierwszych tygodniach odchudzania popularna jest tendencja nadmiernego wysiłku i zbyt dużej restrykcji kalorycznej)
  5. Opracowanie nowej metody, kolejne testy, kontrolę – po kilku tygodniach może okazać się, że Twoje postanowienia są niemożliwe do realizacji lub zawiesiłeś poprzeczkę zbyt nisko. I nie ma w tym nic złego! Jeśli przez ostatnie kilkanaście miesięcy a może nawet kilka lat popełniałeś określone błędy w sposobie odżywiania i podejściu do aktywności fizycznej, to niemożliwym byłoby opracowanie idealnej strategii w kilka dni. Masz prawo popełnić te błędy, a sam okres testów i tak jest lepszy dla Twojego ciała, niż nierobienie nic
  6. Standaryzację i stabilizację nowo opracowanej metody – nie istnieje coś takiego jak „ustalenia końcowe”. Plan musi być na tyle elastyczny, by nadążał za szybkim życiem i umożliwiał komfortowe dostosowywanie się do zmian zachodzących w codziennym życiu

Główny cel: nie przedłużaj

W biznesowej filozofii kaizen najistotniejszym elementem jest skrócenie czasu między poszczególnymi etapami: definiowaniem problemu, opracowaniem koncepcji, wdrożeniem usprawnienia i wprowadzaniem kolejnych zmian. Istnieje zasada, że lepiej zrobić małe usprawnienie dzisiaj, niż wielkie jutro.

Jednocześnie jest to jedna z najcenniejszy rad, które mogę Ci dać w kontekście zmiany stylu życia. Mały krok do przodu jest wart więcej, niż plan zakładający wielką rewolucję, który istnieje tylko na papierze. Zamiast narzekać na brak czasu i możliwości, zastanów się, co możesz zrobić natychmiast, by przybliżyć się do zdrowszego stylu życia.

Przykłady:

  • Wybieraj schody zamiast windy (również w miejscu pracy)
  • Zaczynaj dzień od szklanki wody – nawet, jeśli pijesz jej bardzo mało, to od teraz będziesz pić o jedną szklankę więcej
  • Pij wodę zamiast soków, napojów gazowanych (jeśli nie lubisz wody, przeczytaj ten artykuł – pomoże Ci wprowadzić zdrowy nawyk)
  • Ustal 4-5 głównych posiłków (lub 3, jeśli to bardziej pasuje do Twojego stylu życia) i trzymaj się tego układu każdego dnia
  • Zmniejsz liczbę suchego dodatku do obiadu (ryż, makaron, ziemniaki) na rzecz większej porcji warzyw (surowych, pieczonych, grillowanych czy w postaci surówki)
  • Jeśli jesz słodycze codziennie nie planuj „rezygnacji ze słodyczy” a zamiast tego postanów jedzenie słodyczy wyłącznie w parzyste dni miesiąca
  • Skacz na skakance codziennie przez 10 minut

Tylko czy to coś da?

Skoro straciłeś już tak dużo czasu na nierobienie dla siebie i swojego zdrowia nic, to teraz możesz „tracić” go na metodę małych kroczków, która w perspektywie długofalowej jest najskuteczniejsza. Jedyne, czego zdecydowanie nie warto tracić, to czasu na gadanie i snucie planów, których nigdy nie zamierzasz zrealizować. Sięgnij po zasady kaizen, nałóż je na swoje postanowienia dotyczące odchudzania i zmiany stylu życia i zacznij działać.

Ani samo się nie zrobi, ani nikt nie zrobi tego za Ciebie. Powodzenia!