Wszystko co najlepsze w 2018 – książki

28 grudnia 2018, Jacek Górecki

Kultura

Bez książek życie byłoby nudne. Bez książek życie byłoby zgubne. A tak, przynajmniej na chwilę, w oderwaniu od rzeczywistości możemy przenieść się w inną przestrzeń. Nie tylko od święta i nie tylko w czasie urlopu, po książki warto sięgać. Najlepiej po te najlepsze. Oto nasza dziesiątka roku!

#10 Opowiadania bizarne – Olga Tokarczuk

Wydawnictwo Literackie

To zdecydowanie najważniejsze tegoroczne nazwisko w literaturze, ale nie tyle ze względu na wydane krótkie, metafizyczne opowiadania. Olga Tokarczuk idzie jak burza i chyba już kwestią czasu jest nagroda Nobla. „Opowiadania bizarne” to lektura przyjemna i nostalgiczna, zapraszająca nas do swoich krótkich form, w których jest coś niezwykłego, niepokojącego, pobudzającego nasze skryte fantazje do życia. To co najlepsze w literaturze Olgi Tokarczuk, to ciekawość, jaką ma w sobie pisarka czy to jak wcześniej do faktów historycznych, wiary czy też dziwności tego świata, człowieka.

#9 Królestwo – Szczepan Twardoch

Wydawnictwo Literackie

Kontynuacja bestsellerowego „Króla”, który już został przeniesiony na deski teatralne (a przecież jeszcze przed nami serial), okazała się znacznie lepsza od części pierwszej. Druga część zaczyna się w momencie, kiedy Jakub wraz z żoną zostają zatrzymani na lotnisku przed odlotem do Palestyny. Zatrzymuje go jego największa miłość, czyli Warszawa. A ta Warszawa z czasem pokazuje mu rogi i wystawia jego życie na kolejne próby. Twardoch jest bardziej spójny, konkretny i świeży, opowiadając o dzisiejszych czasach wydarzeniami z przeszłości.

#8 Jerzy Jarocki. Biografia – Elżbieta Konieczna

Wydawnictwo Znak

To nazwisko, które trzeba znać i to nie tylko gdy jest się zagorzałym fanem teatru, szczególnie tego minionego. Jerzy Jarocki był po prostu jednym z najważniejszych reżyserów teatru w Polsce. Ale nie jest to klasyczna biografia, a raczej literacki dokument, który przygotowała dla nas wieloletnia dziennikarka Radia Kraków Elżbieta Konieczna. Autorka nie skupia się tylko na faktach, sięga do archiwalnych recenzji, notatek, a nawet pomiędzy przepytuje z „Jarockiego” wielu ludzi, których znał i z którymi pracował. A pracował jak wiadomo ciężko, bo to był mistrz i kat w jednym, który fascynował i był dla wielu postrachem. Nie ma już w repertuarach teatrów jego spektakli, pozostają archiwa i ta uczciwa i rzetelna książka.

#7 Niepowtarzalny urok likwidacji – Michał Matys i Piotr Lipiński

Wydawnictwo Literackie

Książka nie tylko dla millenialsów. To książka dla wszystkich. Po niezliczonej serii wydawnictw, które portretowały niemal każdą dekadę ubiegłego wieku przyszedł czas na niesłusznie nietknięte jeszcze szalone lata 90. Szalone szczególnie w Polsce, kraju, który po latach komunizmu, wpadł w amerykański sen kapitalizmu. Ten sen był o wyglądzie olbrzymich odkurzaczy „Rainbow”, do których wlewano nawet wódki żeby oparami upić gości. Książka sentymentalna, zabawna, lekka, która buduje kolejny obraz naszego pełnego naiwności społeczeństwa.

#6 Kieślowski. Zbliżenia – Katarzyna Surmiak-Domańska

Wydawnictwo Agora

Krzysztof Kieślowski, wybitny polski reżyser, który uznanie znalazł na całym świecie, wreszcie doczekał się porządnej i rzetelnej biografii. „Kieślowski. Zbliżenie” Katarzyny Surmiak-Domańskiej to wielki hołd oddany twórcy filmowej trylogii „Trzy kolory”, „Bez końca” czy wreszcie „Dekalogu “. Ale to nie jest pomnik pełen wzruszenia i wielkości. Raczej zbudowany jest on na zwyczajności, codzienności. Codzienności, która pełna dziwactw i przyzwyczajeń musiała konfrontować się z najbliższymi, rodziną, przyjaciółmi. Rzetelna praca, wspaniała książka!

#5 Koronkowa robota – Cezary Łazarewicz

Wydawnictwo Czarne

W ostatnim czasie Cezary Łazarewicz wyrósł na głośnego autora, reportażystę. A to oczywiście za sprawą głośnej książki „Żeby nie było śladów”, nagrodzonej nagrodą Nike, którą na początku roku mogliśmy oglądać w realizacji scenicznej warszawskiego Teatru Polonia. „Koronkowa robota” jest kontynuacją pełnej precyzji i rzemiosła drogi, którą podąża autor. Tym razem zabiera nas do najsłynniejszego procesu II RP, tym samym odsłaniając nowe karty przeglądane przez bezstronne, świeże spojrzenie. Mowa oczywiście o sprawie Rity Gorgonowej skazanej za zabicie Lusi Zarembianki. Czyta się to wszystko jak najlepszej klasy kryminał!

#4 Służące do wszystkiego – Joanna Kuciel-Frydryszak

Wydawnictwo Marginesy

W czasach, kiedy wreszcie zaczęto rozmawiać o równości i prawach ludzkich, a przynajmniej próbuje się, takie książki stają się niezwykle istotne. „Służące do wszystkiego” to opowieść o białych niewolnicach, naiwnych, nie mających wyjścia, dziewczynach z ubogich domów, które w przedwojennej Polsce jako nieletnie trafiały na służbę do zamożnych domów. A tam… w zasadzie brak jakichkolwiek warunków do pracy. Mimo tego wszystkiego, życie ich toczy się dalej. Mają pracę i teoretycznie awans społeczny. To fascynujące historie i fascynujące kobiety, a wśród nich prababcia Angeli Merkel czy żona Stanisława Wyspiańskiego.

#3 Błoto słodsze niż miód – Małgorzata Rejmer

Wydawnictwo Czarne

Małgorzata Rejmer swoimi książkami sięga w zakątki przesiąknięte historią, polityką. Ale ubiera wszystko w takie słowa, że chce się to wszystko przeczytać, poznać, przeżyć, chce się poznać tego ducha. Tak było w przypadku książki „Bukareszt”. Tak jest i teraz. Jej najnowsza książka to opowieść o najmroczniejszym okresie w historii Albanii, gdy rządy sprawował Enver Hoxha. Opowieść o działaniu systemu pełnego terroru, w którym każdy jest winny i oskarżony. Idąc dalej to opowieść o Europie zalanej komunizmem, pogubionej, dziwnej, niebezpiecznej, bliźniaczo podobnej do tej teraz.

#2 Inni ludzie – Dorota Masłowska

Wydawnictwo Literackie

Masłowska ponownie daje nam wszystkim policzek, na ostrzeżenie. Tym razem w nowej książce zagląda w głąb Warszawy. Miasta, które w słowach nie przebiera, zresztą podobnie jak sama autorka. Wszystko jest jak zawsze wywrotką polszczyzny, tym wszystkim, co autorka tak skrzętnie obserwuje, a wręcz nasłuchuje na ulicach. Czasem nas fascynuje, by zaraz uwierać prostactwem naszego języka, wyciągniętego jakby z koszyka z Biedronki. Ale w tym tkwi całe jej mistrzostwo, w tym nas sportretowaniu.

#1 Ucho igielne – Wiesław Myśliwski

Wydawnictwo Znak

Wiesław Myśliwski powraca z nową wyśmienitą powieścią, by raz kolejny potwierdzić swój geniusz. W „Uchu igielnym” opowiada historię, która pozbawiona jest czasu, historię spotkania głównego bohatera i jego odbicia z lat młodości. Wszystko to w cieniu wydarzeń, którymi ten kraj przesiąka: wojną, zagładą. To codzienność skupiająca się zarówno na prozaicznych czynnościach, jak i filozoficznym traktacie o byciu. Opowieść pełna nostalgii, wspomnień, powolnego analizowania wydarzeń z życia. Nierówno poukładane strzępki, które tworzą dzieło kompletne, nasycające.