Krótka historia hamowania, czyli ABS ma już ponad 50 lat

25 października 2018, Marek Wieliński

Motoryzacja

Ten niezwykle pomocny system wspomagający hamowanie, stał się podstawą wyposażenia współczesnych pojazdów. Nie każdy wie, że to najstarszy elektroniczny system bezpieczeństwa, jaki trafił do samochodów. Pierwsze auta z prostym systemem ABS pojawiły się już w 1966 roku, jednakże układ zapobiegający blokowaniu kół w znanej nam do dzisiaj postaci po raz pierwszy zastosowano dokładnie 40 lat temu.

Na suchej nawierzchni ABS pozwala o 36 proc. skrócić drogę hamowania, a podczas jazdy w deszczu z prędkością 100 km/h, zatrzymać się o 45 m bliżej od auta bez ABS-u. Tego nie jest w stanie zrobić żaden hamujący pulsacyjnie, najlepszy nawet wyścigowy lub rajdowy kierowca. Ciśnienie w układzie hamulcowym z ABS zmienia się bowiem nawet kilkanaście razy na sekundę.

ABS to skrót od niemieckiego „Antiblockiersystem”. Nieprzypadkowo, bo w znanej nam do dzisiaj postaci opracowała i wprowadziła go na rynek niemiecka firma Bosch. Zanim nastała era samochodów z elektronicznym systemem, zapobiegającym poślizgowi kół, konieczne było stosowanie zupełnie innej techniki hamowania. Kierowcy starszych aut doskonale pamiętają tzw. hamowanie pulsacyjne, które zapobiegało poślizgowi i zwiększało skuteczność hamowania. Jednak, nawet dla najlepszych kierowców, sporym wyzwaniem było stabilne omijanie przeszkód na drodze.

Wprowadzenie ABS-u wszystko zmieniło. Dziś, by skutecznie zatrzymać się jadąc autem zaopatrzonym w ABS, wystarczy z całej siły wcisnąć i trzymać hamulec. W najnowszych autach wspomaga nas w tym komputer, który wiedząc co się dzieje, nawet bez naszego udziału doprowadzi pełne hamowanie do końca. ABS umożliwia jednoczesne hamowanie i omijanie przeszkód. O tym, jak skutecznie hamować, dowiecie się z naszego artykułu.

Jak działa system ABS?

W dużym uproszczeniu, gdy jedno z kół zaczyna obracać się wolniej od pozostałych – co oznacza, że wpada w poślizg – system obniża ciśnienie w wiodącym do niego przewodzie hamulcowym i ułamek sekundy później podwyższa, gdy tylko koło ponownie zacznie się obracać. Szybciej nie byłby w stanie zadziałać żaden kierowca.

Pierwsze systemy ABS (tzw. dwukanałowe) działały jednocześnie na dwa koła, znajdujące się w tym samym obwodzie. Współczesne panują nad każdym z osobna. Przy każdym kole znajduje się indukcyjny czujnik prędkości obrotowej. Ciśnienie w układzie hamulcowym każdego z kół regulują elektrozawory, a nad ich pracą czuwa komputerowa centrala. Warto pamiętać, że system nie działa, gdy unieruchomiony jest silnik, np. podczas holowania samochodu.

Historia ABS

Wszystko zaczęło się w 1966 roku, kiedy brytyjska firma Jensen wprowadziła na rynek swój model FF. Był to pierwszy w historii samochód z układem ABS. Pomysł zaimportowano z lotnictwa, bo pierwsze układy zapobiegające poślizgowi kół, montowano w samolotach już w latach 50. Stosowano je także w pociągach – był to antypoślizgowy układ Knorr.

Systemy ułatwiały pracę pilotów w ostatniej fazie lądowania, a jednocześnie chroniły opony przed przedwczesnym zużyciem. Samolot hamował po przyziemieniu stabilniej, nie wpadając w poślizg i nie paląc przy tym opon. To rozwiązanie opracowała dla lotnictwa oponiarska firma Dunlop. W zmodyfikowanej formie przeszczepiono je do samochodu Jensena. Dodajmy, że działało wyłącznie na koła tylnej osi.

Nieco inną konstrukcję wybrał do swojego samochodu amerykański Lincoln. Rozwiązanie nosiło nazwę Sure Track i po raz pierwszy zastosowano je w 1969 roku w modelu Continental Mark III. Niespełna trzy lata później, inna amerykańska marka – Cadillac – zaprezentowała swoje urządzenie, podobnie jak w Jensenie, działające na kołach tylnej osi.

Przełom nastąpił dopiero w 1971 roku, gdy Chrysler zaprezentował po raz pierwszy swój model Imperial z systemem ABS o nazwie Sure Brake, działającym na wszystkie koła.

Siedem lat później – w 1978 roku na rynku pojawił się ABS 2, opracowany przez niemiecką firmę Bosch – protoplasta współczesnych nam systemów. Dopiero to rozwiązanie zyskało popularność. Na przestrzeni lat ABS był udoskonalany. W 1993 roku został połączony z systemem kontroli trakcji ASR. W roku 1998 stał się podstawą kolejnego ważnego systemu, ESP – stabilizującego tor jazdy auta i korzystającego z czujników ABS.

Po 2000 roku już prawie 70 proc. samochodów było fabrycznie wyposażanych w system ABS, a cztery lata później Unia Europejska uczyniła ABS obowiązkowym wyposażeniem każdego dopuszczonego do ruchu, osobowego samochodu.

Jak działa system ABS pokazano też świetnie na tym filmie. Polecamy!