Gap year – czy warto zrobić sobie przerwę?

25 lipca 2018, Klaudia Dorosz

KulturaPodróże

Gap year (ang. gap – przerwa, year – rok) to określenie odnosi się do okresu pomiędzy kolejnymi etapami życia. Może być to czas przeznaczony na zmianę środowiska, w jakim funkcjonowało się dotychczas. Dla przyszłego studenta, rok przerwy może być to moment na zdobycie nowych doświadczeń, usamodzielnienie się. Niemniej, gap year może też nieść ze sobą zagrożenia. Czy warto więc przerywać ciąg edukacji i zatrzymać się bądź ruszyć w nieznane?

Gap year – czas utracony czy zyskany?

Gap year to zjawisko społeczne, które do Polski dotarło ze Stanów Zjednoczonych i Europy Zachodniej. Obecnie, polscy absolwenci szkół średnich, podobnie jak ich rówieśnicy zza oceanu, coraz częściej decydują się na wyjazd za granicę przed rozpoczęciem studiów. Jedni planują podróż na długo przed odebraniem świadectwa maturalnego, inni podejmują tę decyzję bardziej spontanicznie.

Tym, którzy dopiero planują swoją przyszłość po zakończeniu nauki w szkole średniej i biorą gap year pod uwagę, zwykle towarzyszą liczne wątpliwości. Najczęściej obawiają się straty czasu. Niestety, prawda jest jednak taka, że niezależnie od podjętej decyzji, i tak mogą się na nią narazić. Za stracony czas można bowiem uznać nie tylko ten niewykorzystany na realizację konkretnych planów. Szkoda go również na to, co jest zgodne z planem, ale nie dość dobrze przemyślanym.

Gap year = work year

Niekiedy uczelnię i kierunek studiów uczniowie wybierają, działając pod presją otoczenia. Nie chcą „zostać w tyle”, gdy rówieśnicy rozpoczną rok akademicki, bądź ulegają sugestiom i naciskom swoich bliskich. Młodzi boją się, że zwlekając, okażą słabość, niezdecydowanie lub zawiodą oczekiwania. Studia wybrane w takich okolicznościach mogą szybko okazać się udręką. Studenci, który nie zdążyli zastanowić się, jaką ścieżką kariery chcą podążać, często dochodzą do wniosku, że nie mają one sensu. Perspektywa poświęcenia kolejnych lat na zgłębianie wiedzy, której nie mają ochoty wykorzystywać w przyszłości jest przytłaczająca. Dla takich osób gap year, to czas, w którym mogą dokładniej przemyśleć kwestię wyboru studiów, jednocześnie poszerzając swoją wiedzę o świecie i uczyć się samodzielności. W wyborze studiów, mogą pomóc między innymi zagraniczne kursy. Tyczy się to zwłaszcza kierunków filologicznych.

Za granicą można zdobyć doświadczenie również w pierwszej pracy. Wiele osób wykorzystuje gap year właśnie po to, by spróbować sił w pracy w innym kraju. Dzięki temu, można odpocząć od obowiązków związanych z edukacją i jednocześnie zgromadzić własne pieniądze. Czasem, wykonując służbowe polecenia, przekonują się o tym, jaka droga zawodowa będzie dla nich najwłaściwsza później. Osoby, które planują po studiach na stałe przenieść się do danego państwa, mogą sprawdzić, czy dobrze czują się w danej kulturze i środowisku i czy faktycznie ich oczekiwania względem przyszłego życia w danym państwie mają odzwierciedlenie w rzeczywistości. W dodatku, po  wakacjach spędzonych na ciężkiej pracy, studia mogą wydać się już mniej obciążające.

Krok do lepszej kariery?

Niektórzy decydują się odłożyć studiowanie na kolejny rok, poznawszy wyniki egzaminów maturalnych. Gdy nie są one satysfakcjonujące i nie gwarantują miejsca na wymarzonej uczelni, gap year staje się rozwiązaniem wartym rozważenia. Warto w takiej sytuacji nie rezygnować z upragnionych celów i przystąpić do matury po ponownym przygotowaniu. Według socjologów, zmiana otoczenia sprzyja łatwiejszemu przyswajaniu informacji. Podczas gap year można usystematyzować wiedzę, bez konieczności dzielenia uwagi między powtarzany materiał a inne szkolne obowiązki, korzystając z dobroczynnego wpływu nowego środowiska.

Gap year to też wyjątkowo atrakcyjna opcja dla osób, u których realizacja planów na przyszłość wymaga dobrej znajomości języka obcego. Każdy język da się opanować o wiele szybciej, wyjeżdżając do kraju, w którym trzeba się nim na co dzień posługiwać. A szlifować język angielski można obecnie niemal wszędzie.

Czasami tego dodatkowego wolnego czasu w postaci gap year niektórym potrzeba po prostu, by nacieszyć się odrobiną beztroski. Taki powód również nie jest zasadniczo zły, bowiem odpoczynek i rozrywka są konieczne do prawidłowego funkcjonowania. Zagraniczny wyjazd pozwala zrelaksować się i rozerwać z dala od miejsc, które kojarzą się z zobowiązaniami, szarą codziennością. Tak spędzone dłuższe wakacje mogą  sprawić, że nowe wyzwania student podejmie z większym zapałem i ze świeżym umysłem.

Pułapki wolności

Jednak by gap year przyniósł korzyści, potrzeba samoświadomości i nieco dyscypliny. Zdarza się, że osoba, która miała myśleć o tym, co i gdzie studiować albo poczynić odpowiednie przygotowania, zaczyna wycofywać się ze swoich zamierzeń. Ulega wrażeniu, że wybór jest zbyt szeroki, a jednocześnie żaden pomysł nie wydaje się już zadowalający. Do snucia takich wniosków może skłaniać między innymi fakt, że przerwa w nauce poskutkuje odzwyczajeniem się od niej. Pozostawienie trosk i obowiązków wiele kilometrów dalej, może sprawić, że staną się one odległe na tyle, iż trudno będzie wrócić do nich, choćby w myślach i planować kolejny etap życia po gap year.

Również praca przed planowanymi studiami może okazać się swego rodzaju pułapką. Łatwo o to, by absolwent szkoły średniej, skuszony możliwością zarobkowania bez konieczności dalszego kształcenia, uznał studiowanie za zbędny wysiłek. Jednocześnie  znalezienie czasu na przygotowania przed rokiem akademickim w natłoku zawodowych wyzwań, przy konieczności adaptowania się do nowego środowiska bywa trudne. Wtedy łatwo utknąć w miejscu, które na dłuższą metę nie umożliwi spełniania aspiracji.

Ci, którzy dłuższe wakacje chcą wykorzystać na odpoczynek, również nie powinni zupełnie zapominać o czekających ich zadaniach. Kiedy gap year ma służyć zregenerowaniu sił czy zebraniu ciekawych doświadczeń przed ponownym rozpoczęciem nauki, warto pamiętać o tych założeniach. Nagła konieczność powrotu do obowiązków może się okazać bardzo bolesna.

Podróż za więcej niż jeden uśmiech

Gap year bywa postrzegany, jako podróż w poszukiwaniu pomysłów na przyszłość. Jednak sama wyprawa również wymaga dobrej koncepcji. Przed wyjazdem trzeba zastanowić się, jak wykorzystać czas za granicą, by nie był przerwą, po której jeszcze trudniej będzie osiągnąć nasz cel. Ważny jest również wybór jak najlepszego miejsca na realizację konkretnych planów. Pobyt w obcym kraju, to  sprawdzian odpowiedzialności, który czasem może okazać się zbyt trudny, a to uniemożliwi efektywne wykorzystanie czasu.

Nieprzemyślany wyjazd może, mimo wszystko, być jednak dobrą okazją do odpoczynku. Niestety zdobyte w takich okolicznościach doświadczenia często nie są wartościowe z perspektywy kolejnego, planowanego etapu, czyli studiów. Jeśli ktoś zazwyczaj odkłada trudne decyzje na później, nie ufając własnym wyborom, łatwo się zniechęca lub po prostu przegrywa z lenistwem, być może nie potrzebuje dłuższej  przerwy i zmiany otoczenia , a jedynie większej motywacji, by po czterech miesiącach wakacji z odwagą i determinacją przekroczyć próg uniwersytetu.

Wahasz się gdzie wyjechać na gap year albo nawet na wakacje? Wciąż nie jest za późno, aby sięgnąć do naszych propozycji: Gruzja, Mołdawia, Szwecja, Bałtyk.